Ga naar hoofdmenu / zoekveld

  1. Home
  2. Adviezen
  3. Indirecte waterschapsverkiezingen

Indirecte waterschapsverkiezingen

Op 12 april 2011 heeft de Commissie haar advies over indirecte waterschapsverkiezingen aangeboden aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. In lijn met haar eerder advies uit 2009 (‘Belangenrepresentatie in het waterschapsbestuur’) kan de Commissie zich vinden in het voorstel om de leden van het algemeen bestuur van het waterschap, voor de categorie ingezetenen, te laten verkiezen door de leden van de raden van de gemeenten die in het gebied van het waterschap liggen. Een dergelijke indirecte verkiezing geeft via de gekozen gemeenteraadsleden immers eveneens democratische legimitatie aan het waterschapsbestuur.

De Commissie heeft begrip voor de keuze om de reikwijdte van het wetsvoorstel beperkt te houden, in het licht van de nadrukkelijke wens van het kabinet om toekomstige waterschapsverkiezingen op een andere wijze te organiseren dan in 2008 is gedaan. De Commissie geeft de Staatssecretaris wel in overweging om bij de eerstvolgende evaluatie van de waterschapsverkiezingen-nieuwe-stijl aandacht te besteden aan de bredere context van het waterschapskiesrecht voor alle belangencategorieën, ook in relatie tot het algemene kiesrecht.

De Commissie houdt zich in dit advies aan de bandbreedte die in de adviesaanvraag door de Staatssecretaris is gekozen, te weten een drietal specifieke vragen die exclusief verbonden zijn aan een keuze voor indirecte verkiezingen. De Commissie is zich ervan bewust dat in een brede beschouwing over voor- en nadelen van beide kiessystemen (directe en indirecte verkiezingen) nuances beter tot hun recht kunnen komen. Welk kiesstelsel ook wordt gekozen: voorop dient te staan dat het functionele karakter van het waterschapsbestuur bestendigd wordt en dat het waterschapsbestuur ingebed blijft binnen de kaders van de algemene democratie.

In het voorliggende wetsvoorstel en de toelichting daarop zijn daar overwegingen over opgenomen. Met als uitgangspunt de voornoemde bestendiging van het voor onze delta zo belangrijke functioneel bestuur, kan de beoordeling van het meest geschikte kiesstelsel ook uitvallen ten voordele van directe verkiezingen. De Commissie stelt – mede op grond van haar advies van 2009 – dat de democratische legitimatie in beide kiesstelsels gewaarborgd is. Omdat zoals gezegd de adviesaanvraag zich richt op deelvragen rond indirecte verkiezingen en de Commissie binnen uw adviesaanvraag wil blijven, laat de Commissie diepgaander beschouwingen over beide stelsels en hun onderlinge verhouding verder achterwege. De specifieke adviesvragen van de Staatssecretaris zijn de volgende:

1. Stemwaarde 

Volgens de voorgestelde formule voor het berekenen van de stemwaarde (gebaseerd op artikel U2 van de Kieswet) zal in sommige gevallen door het geringe aantal ingezetenen van een waterschap binnen de gemeentegrenzen een stemwaarde van 0 worden afgerond naar 1. Wat is de mening van de commissie over de kiesdrempel en de afronding naar stemwaarde 1?

2. Kiesdistricten 

Wat vindt de commissie van het mogelijk gebruik van kiesdistricten bij indirecte verkiezingen?

3. Incompatibiliteit 

Welke voor- en nadelen zijn er te onderscheiden met betrekking tot het voornemen om te regelen dat gemeenteraadslid en waterschapsbestuurder een incompatibiliteit is?

De Commissie beantwoordt bovengenoemde adviesvragen als volgt:

Ad 1: stemwaarde 

Wat de eerste adviesvraag over de stemwaarde betreft, stemt de Commissie in met de voorgestelde afronding van de stemwaarde naar 1. Wel adviseert de Commissie om de formulering van de betreffende bepaling en de toelichting daarop te verduidelijken.

Ad 2: kiesdistricten 

Wat de tweede adviesvraag over kiesdistricten betreft: naar het oordeel van de Commissie is er voldoende reden om de mogelijkheid om het waterschapsgebied bij reglement in te delen in kiesdistricten in stand te laten.

Ad 3: incompatibiliteit 

Wat de derde adviesvraag over de incompatibiteitsregeling betreft, stemt de Commissie in met de voorgestelde regeling om te voorkomen dat een gemeenteraadslid tevens een waterschapsbestuurder is. Dit betekent dat de Commissie zich binnen het door u afgebakende kader van de adviesaanvraag kan vinden in de keuzen van het wetsvoorstel en de motivering daarvan zoals die in de toelichting is terug te vinden.

Briefadvies (PDF-document, 3.23 Mb)
Adviesaanvraag (PDF-document, 1.19 Mb)